Categorieën
Nieuws

In memoriam Frans van der Velden

In memoriam Frans van der Velden

Op vrijdag 17 oktober 2025 is op 84-jarige leeftijd Frans van der Velden overleden. Ongetwijfeld is Frans bij vrijwel al onze leden, zo niet alle leden bekend. Al vanaf het prille bestaan van de Vereniging (in 1982) is Frans hierbij actief en zichtbaar betrokken geweest. Hij bezocht elk jaar het RIMO-symposium, elk jaar de algemene ledenvergadering, zat meestal op de eerste rij, stelde altijd vragen, zocht vaak de discussie en was altijd bereid zijn grote kennis van het islamitische recht met andere te delen. Frans heeft ongeveer dertig jaar deel uitgemaakt van het RIMO-bestuur, waarvan een groot aantal jaren als penningmeester. Ook na zijn vertrek uit het bestuur was hij nog jaren bereid deel te nemen in de kascommissie en stond hij de Vereniging met raad en daad bij. Frans had een grote belangstelling voor de theorie van het islamitisch recht, voor de betekenis van islamitisch recht voor moslims in Nederland, en voor de betrekkingen tussen Nederland en ‘moslimlanden’ van waaruit vele migranten zich in Nederland hadden gevestigd, in het bijzonder Marokko.  Als raadsadviseur op het Ministerie van Justitie heeft jij jarenlang deel uitgemaakt van de Commission Mixte, een commissie die zich bezighield met oplossingen voor familierechtelijke problemen en vraagstukken van Marokkaanse moslims in Nederland. In deze commissie zaten naast Nederlandse autoriteiten ook tal van Marokkaanse autoriteiten en experts. Mede dankzij deze Commission Mixte zijn oplossingen gevonden voor enkele belangrijke familierechtelijke kwesties. Een opvolging ervan wordt vandaag de dag node gemist.

Al in 1984 bood Frans aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Utrecht, als eerste in Nederland, het vak Marokkaans en Turks privaatrecht (lees: familie- en erfrecht) aan. Later doceerde hij islamitisch recht aan de VU in Amsterdam, aan de KU Leuven en, nog tot in 2024, aan de Universiteit Maastricht.  Daar genoot hij erg van. De studenten trouwens ook, niet in de laatste plaats omdat Frans zijn lessen altijd opvrolijkte met vele ‘vermakelijke’ anekdotes uit de islamitische rechtsliteratuur. Aan de Vrije Universiteit (VU) heeft Frans als bijzonder hoogleraar de leerstoel Personen- en familierecht van minderheden in Nederland bekleed.  In 2016 verscheen van zijn hand het mooie boek  “Inleiding in de shari’a: Een kennismaking met het recht van de islam en van de islam-georiënteerde wereld”; een handboek dat voor vele generaties studenten, maar ook voor professionals en stakeholders in de praktijk, een belangrijke toegang tot het islamitisch recht is geweest en dat ook nog lange tijd zal blijven. Frans heeft er alles aan gedaan om de kennis van het islamitisch recht door te geven aan studenten en aan jonge onderzoekers. Als geen ander onderkende hij het belang van het behoud van dit recht, zeker ook in Nederland en België, en heeft zich tot het einde toe ingezet om die kennis te blijven verspreiden. Wij als Vereniging zullen dit doel blijven nastreven.

Wij gaan hem missen: de belezen, betrokken en loyale Frans, altijd vriendelijk en met een gulle lach.

In memoriam Frans van der Velden

On Friday, 17 October 2025, Frans van der Velden passed away at the age of 84. Without a doubt, Frans was known to nearly all, if not all, of our members. From the very early days of the Association (in 1982), Frans was actively and visibly involved. He attended the RIMO symposium every year, as well as the annual general members’ meeting, usually sitting in the front row, always asking questions, often seeking discussion, and always willing to share his vast knowledge of Islamic law with others. Frans served on the RIMO board for approximately thirty years, many of those years as treasurer. Even after stepping down from the board, he remained willing for years to serve on the audit committee and continued to support the Association with advice and assistance.

Frans had great interest in the theory of Islamic law, in the significance of Islamic law for Muslims in the Netherlands, and in the relations between the Netherlands and the “Muslim countries” from which many migrants had settled in the Netherlands, especially Morocco. As a legal adviser at the Ministry of Justice, he was for many years a member of the Commission Mixte, a committee concerned with finding solutions to family law issues and legal questions affecting Moroccan Muslims in the Netherlands. This committee included not only Dutch authorities but also many Moroccan authorities and experts. Thanks in part to this Commission Mixte, solutions were found for several major family law issues. Its continued existence is still sorely missed today.

Already in 1984, Frans introduced at the Faculty of Law of Utrecht University, as the first in the Netherlands,  the course Moroccan and Turkish Private Law (namely family and inheritance law). Later, he taught Islamic law at VU Amsterdam, KU Leuven and, up until 2024, at Maastricht University. He greatly enjoyed this, and so did the students, not least because Frans always enlivened his lectures with many “entertaining” anecdotes from Islamic legal literature. At the Vrije Universiteit (VU), Frans held the special chair in Personal and Family Law of Minorities in the Netherlands (Dutch: Personen- en familierecht van minderheden in Nederland).

In 2016, his wonderful book “Inleiding in de shari’a: Een kennismaking met het recht van de islam en van de islam-georiënteerde wereld” (Introduction to the Shari’a: An Introduction to the Law of Islam and the Islam-Oriented World) was published; a handbook that has served as an important access point to Islamic law for generations of students, as well as for professionals and stakeholders in practice, and will continue to do so for a long time to come. Frans did everything in his power to pass on knowledge of Islamic law to students and young researchers. More than anyone, he recognized the importance of preserving this field of law, especially in the Netherlands and Belgium, and devoted himself to spreading this knowledge until the very end. As an Association, we will continue to pursue this goal.

We will miss him dearly: the well-read, committed and loyal Frans, always kind and always with a generous smile.